Mersin’de Yaşayan Son Yörükler: Sarıkeçililer

Yörükler, dünyada bilinen en önemli göçebe topluluklarından birisidir. Kendilerine has yaşam tarzı ve kültürleri ile ünlenmişlerdir. Günümüzde Yörük kültürü özgünlüğünden  hiçbir şey kaybetmese de Yörük yaşamı giderek kaybolmaktadır.

Anadolu’da yayla ve kışla da yaşayan göçebe  Türkmen toplulukları  Yörük olarak ifade edilir.Göçebe hayat tarzı, toplulukların yaz ve kış aylarında hayvan sürüleri ile birlikte yer değiştiren Yörükler, coğrafi koşullara göre ovaya ya da dağa yerleşiyor, konargöçer bir yaşam biçimi sürüyorlardı. Bir başka ifade ile topraksız bir hayat tarzı devam ettirmektedirler. Kışları Mersin, Silifke, Gülnar, Anamur sahillerinde yazları da Konya’nın Seydişehir ve Beyşehir yaylalarına göçerek  konaklar.Yörükler, göç esnasında ev eşyalarını deve üzerinde taşırlar.Gün doğmadan çadırlar sökülür ve göç başlar.Bu göç esnasında bazen yol üzerinde konakladıkları olabiliyor.Geçtikleri yollardan ise köy muhtarlarından geçiş izni alırlar.Her yol üzerinde bağlantı noktaları vardır.Bu bağlantı noktaları sayesinde sürülerin aşısı vb. resmi  işlemler  yapılmaktadır.Mersin sahillerinden Konya’ya yapılan bu yolculuk a1 ay kadar sürmektedir.Mersin yörükleri güneşe bakarak saatleri tahmin ederler,kendilerince geliştirdikleri takvimle de yılın planlamasını yaparlar.Bazı sıcak günlerde hayvanları dışarı çıkarmazlar, sürülerini içerde beslerler.Düğün cenaze merasimleri en yakın köyde yapılır,  cenazeler en yakın köy mezarlığına gömülür. 100’ün üzerinde küçükbaş ? hayvanları vardır. Her sürü kendi çadırını bilir, otlamadan dönünce kendi çadırının etrafında topandıkları görülür.

Yörüklerin Geçim Kaynakları Göçebe Hayatlarıyla Bağlantılı

Yörüklerin yaşam biçimi yani mevsim geçişlerinde yer değiştirmek geçim kaynağı olan hayvancılıkla doğrudan ilişkilidir. Anadolu’da yaylak ve kışlak şekillerde yaşayan yörükler, geniş hayvan sürüleri sayesinde bulundukları yörede halkın et,yoğurt,peynir,yağ süt gibi hayvansal gıda ihtiyaçlarının karşılardı. En çok etinden sütünden, derisinden ve yününden üretim yaptıkları hayvanlar koyun ve keçi gibi küçükbaşhayvanlardır. Kendilerine koydukları isimler yaptıkları işten esinlenir:Karakeçililer,Sarıkeçililerdir…vb.

Özgürlüğüne Düşkün Yörük İnsanı

Belgesellerde anlatılan yörükhayatı,aslında şehirde yaşayanların çok ilgisini çekmektedir:Sessiz, kentsel hayatın stresinden arınmış fenalıklar ve dedikoduların olmadığı, organik yiyip içmenin, doğayla bütünleşmenin sınırlarının zorlandığı, at veya deve üzerinde kilometrelerce seyahat edildiğihayvanlarla  dostluk kurulan ,doğaya bağlılık.Kuşkusuz çile dolu olsa bile kutsal bir hayat mücadelesidir bu.

Binlerce Yıllık   Sarıkeçili Aşireti

Mersin  Sarıkeçili aşireti göçebe hayatı yaşayan son yörüklerden.Günümüzde hala konargöçer topluluklar olarak yaşayan yörükler,geçmişin bugün ile olan ortak bağlantısıdır.

Sarıkeçili Yörükleri,son yıllardaki altyapı çalışmaları ile yeni yol ve otobanların yapılması, göç güzergahlarına denk gelen köprülerin yapılması, orman alanlarındaki geçiş yollarının daraltılması vb.gibi zorluklara karşı  mücadele etmektedirler.Tarım arazilerinin genişletilmesi sebebiyle Osmanlıdan bu yana göçebelerin yerleşik düzene geçmesi ile ilgili birtakım politikalar izlenerek Yörüklerin yaşam alanları kısıtlanmaktadır.Tüm bu sebeplerden dolayı yaklaşık beş yıldır takip edilen yörük grupları zorluklarla artık mücadele edemeyeceklerini ve yerleşik yaşama geçmek istediklerini belirtmişlerdir.Günümüzdeyörük yaşamı ve kültürü azalmış olmakla birlikte bu süreçlerden sonra tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmışlardır.

Mersin Arkeoloji Müzesinde Yörükler 

Kaybolmaya yüz tutan konargöçer yörük kültürü için 19 Temmuz 2017 tarihinde Mersin Arkeoloji Müzesi’nde yörük salonu oluşturulmuştur. Mersin Arkeoloji Müzesi’nde yörüklerin tarihi hakkında bilgi verilirken elişi, kilim, seccade, heybeler, gümüş kaplamalı kaplar, ibrikler, gaz lambaları ve diğer birçok obje  müzede sergilenmektedir.Müzede sergilenen , eserlerya  vatandaşların müzeye getirdiği eserlerden  veya bizzat çadırlarda yörüklerle görüşülerek toplaanlardan oluşmaktadır. Karacaoğlan ve Dadaloğlu’nun şiirlerinde ‘ferman padişahındır dağlar bizimdir’ sözleriyle anılan özgürlüğüne düşkün yörük insanı, bugün hala bu toprakların kalbini, beynini yaşatmaktadır. Binlerce yıllık kültürün son parçası Sarıkeçililer Anadolu kültürel mozaiğinin zengin bir parçasıdır.

 

Muhabir

Pınar Kızıltaş-(Mersin Üniversitesi Gazetecilik Bölümü Öğrencisi.OHO 2017 Katılımcısı.)

önceki yazıları: http://www.bolgemuhabirligi.com/turkiyede-nufus/

http://www.bolgemuhabirligi.com/goz-merkezciliginde-kadin-bedeni/

 

http://www.bolgemuhabirligi.com/mersin-sebze-halinde-bir-gun/

 

 

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.




This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.